بخش هفتم | سخنرانی های استاد عظیمی

بخش هفتم: از بازسازی روح تا بنای کعبه؛ چگونه انسان هبوط کرده دوباره به مدار ولایت بازگشت؟!
28.چرا خداوند بعد از چهل سال توبه آدم را پذیرفت؟ چرا توبهاش را زود نپذیرفت؟
چهل سال طول کشید تا نگاه الهیِ آدم ترمیم شود. در روایت داریم که حضرت آدم چهل سال گریه کرد تا توبهاش پذیرفته شد. خب، مگر خدا «سریعالرضا» نیست؟ چرا توبهی آدم را زود نپذیرفت؟ آدم که از همان ابتدا فهمیده بود اشتباه کرده، پس چرا اینقدر طول کشید؟
به خاطر اینکه پذیرش تفکر ابلیس در وجود آدم، زمان میخواست تا کاملاً بیرون برود. نگاه آسمانیِ آدم وقتی تبدیل به نگاه زمینی شد، بازگشتش به «پیشفرض کارخانه»، یعنی همان نگاه الهی اولیه، طول کشید. ترمیم این نگاه، چهل سال زمان برد.
بله، انسان وقتی نگاه الهی دارد و بعد خودش را به نگاه زمینی تبدیل میکند، یعنی همهچیز را فقط از زاویهی مادی میبیند، این انسان شبیهِ کسی میشود که سیانور خورده؛ بهسرعت علائم حیاتیاش از بین میرود. بازگشت به حالت قبل بسیار سخت است.
برای همین، بازگشت نگاه آدم به حالت الهیِ گذشته چهل سال طول کشید. وقتی آن نگاه دوباره ترمیم شد و آدم به همان صفای اولیه برگشت، آنوقت بود که «حوا» را پیدا کرد؛ آنوقت بود که توانست حوا را ببیند.
پس از ترمیم نگاه الهی، توبهاش پذیرفته شد و خداوند حضرت آدم را به پیامبری برگزید تا تجربه خود را به دیگران منتقل کند.
29.هدف از ساخت کعبه چه بود؟ چرا خداوند دستور ساخت کعبه را به حضرت آدم داد؟
این خانهی کعبه فقط خانهی عبادت نیست. آدم این خانه را نساخت که فقط در آن عبادت کند و مسجدی برای نماز باشد. کعبه، ماکتِ حاکمیت دینی است. خدای متعال به آدم فرمود: حالا که توبه کردی، باید این تجربه را به نسل خودت منتقل کنی؛ باید به نسل خودت بگویی که پذیرش تمدن مادی چه بلایی بر سر من آورد. مواظب باشید شما به سمت تمدن مادی نروید. باید حاکمیت الهی را در زمین پیاده کنید.
لذا خدای متعال به آدم میفرماید که حالا خانهی کعبه را بنا کن. خانهی کعبه به دست آدم ساخته میشود:
«إِنَّ أَوَّلَ بَيْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِي بِبَكَّةَ مُبَارَكًا وَهُدًى لِلْعَالَمِينَ»
آیهی ۹۶ سورهی آلعمران.
چرا خدای متعال میفرماید این اولین خانهای بود که برای مردم قرار داده شد؟ چون این خانه فقط خانهی عبادت نیست. آدم این خانه را نساخت که فقط در آن عبادت کند و مسجدی باشد برای نماز خواندن. این خانه، ماکتِ حاکمیت دینی است. همانطور که آن شجرهی ممنوعه، ماکتِ حاکمیت مادی و تمدن مادی بود، خدای متعال حالا به آدم فرمود کعبه را بنا کن تا ماکتِ حاکمیت دینی باشد.
این خانهی کعبه در واقع پیامهایی برای همهی انسانها دارد. چرا باید ما رو به قبله نماز بخوانیم؟ یعنی ما باید به سمت تشکیل حاکمیت دینیِ جهانی حرکت کنیم. یکی از معانی و فلسفههای رو به قبله نماز خواندن همین است. قبله کجاست؟ آنجایی که مکه هست. مکه چیست؟ شهری که در آن کعبه قرار دارد. و همهی اهمیتش به خاطر همین کعبه است.
کعبه چیست؟ ماکت و نشانهی حاکمیت جهانیِ صالحان. بله، «هُدًى لِلْعَالَمِينَ»؛ وقتی میفرماید «للعالمین» یعنی چه؟ یعنی این کعبه وسیلهی هدایت همهی انسانهاست. همه باید به کعبه توجه کنند تا هدایت شوند. توجه به کعبه یعنی چه؟ یعنی به سنگ و خاک و یک چهاردیواری توجه کنیم؟ نه؛ بلکه باید به مفهومی توجه کنیم که کعبه به همه منتقل میکند. آن مفهوم چیست؟ اینکه باید تنها یک حاکمیت در جهان وجود داشته باشد، و آن هم حاکمیت الهی باشد.
ما خانهی کعبه دوتا نداریم. با اینهمه پیامبرانی که بعداً آمدند، خداوند به بقیه نفرمود شما هم کعبهای دیگر بسازید، یا عبادتگاهی بنا کنید که دور آن طواف شود. نه؛ فقط همان یک خانه. همان خانهای که به دست آدم ساخته شد. بعد هم در زمان ابراهیم، به حضرت ابراهیم میفرماید:
«وَإِذْ يَرْفَعُ إِبْرَاهِيمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَإِسْمَاعِيلُ…»
یعنی ابراهیم و اسماعیل این خانه را بازسازی کنند؛ نه اینکه خانهای دیگر در جای دیگری بسازند. همان یک خانه باید باشد؛ خانهی توحید.
خانهی کعبه یعنی چه؟ یعنی خانهی توحید. یعنی در جهان باید یک حاکمیت دینیِ جهانی شکل بگیرد تا همهی انسانها زیر پرچم این حاکمیت، به خواستههای فطریشان برسند. همهی انسانها بتوانند به آن ظرفیتهای الهی خودشان دست پیدا کنند؛ به جایی برسند که مظهر صفات الهی شوند.
برای اینکه انسان به این مقام برسد، باید یک حاکمیت دینی بیشتر وجود نداشته باشد. دو تا نمیشود. همانطور که خدا یکی است، حاکمیت الهی هم در جهان باید یکی باشد. لذا ماکتِ این حاکمیت هم باید یکی باشد؛ یک خانهی کعبه که همه به سمت آن نماز بخوانند.
حالا خدای متعال دستور داده که مردم بروند حج به جا بیاورند. انجام حج برای چیست؟ فریضهی حج، یک فریضهی سیاسی هم هست. چرا باید دور این خانه طواف کنند؟ یعنی حرکت شما در زندگی باید در مدار حاکمیت الهی باشد. همهی حرکتها باید در مدار این حاکمیت جهانیِ صالحان قرار بگیرد.
اگر میفرماید:
«فِيهِ آيَاتٌ بَيِّنَاتٌ مَقَامُ إِبْرَاهِيمَ»
یعنی در این خانه نشانههای روشنی هست، و یکی از آن نشانهها مقام ابراهیم است. این نشانههای روشن برای چیست؟ برای اینکه شما پیام وجود خانهی کعبه را درک کنید.
مقام ابراهیم چیست؟ در جای دیگر قرآن میفرماید:
«إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا»
یعنی مقام ابراهیم، مقام امامت است. حالا وقتی مقام ابراهیم در کنار خانهی خدا قرار میگیرد، یعنی چه؟ یعنی در این حاکمیت الهی، مقام امامت وجود دارد و همه باید به این مقام توجه کنند.
وقتی طواف میکنید، بعدش باید:
«وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقَامِ إِبْرَاهِيمَ مُصَلًّى»
یعنی پشت مقام ابراهیم نماز بخوانید. این یعنی چه؟ یعنی باید به ابراهیم اقتدا کنید؛ باید پشت سر امام باشید. حاکمیت دینی، امام میخواهد؛ و این امام است که خودش مظهر تمام صفات خداست، سببِ متصل بین زمین و آسمان است و میتواند شما را هم آسمانی کند؛ یعنی تمام قدرتهای محدود شما را به بینهایت متصل کند، همهی ابعاد وجودی شما را به بینهایت پیوند بزند و شما را به آن خواستههای فطریتان، به آن بینهایتخواهیتان برساند.
بله، اینجا بود که حضرت آدم مأمور شد این خانه را بسازد و پیام این خانه را به همهی انسانها منتقل کند: اینکه باید یک حاکمیت واحدِ جهانیِ دینی، با محوریت امام و حجت خدا، در جهان شکل بگیرد.
دیدگاهتان را بنویسید